කම්බුජාතකය

කම්බුජාතකය

ඉතා ඈත අතීතයක, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ බ්‍රහ්මදත්ත රජතුමා නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකි. උන්වහන්සේගේ රාජධානිය සශ්‍රීකත්වයෙන්, ස півніචි සංහිඳියාවෙන් පිරි සුන්දර දේශයක් විය. එනමුත්, රජුගේ මනසෙහි එක්තරා දුක්ඛිත තත්ත්වයක් පැවතිණි. ඒ, ඔහුට දරුවන් නොලැබීමයි. රජ මාලිගය තුළ සතුට පැවතිය ද, උරුමක්කාරයෙකු නොමැති වීම රජුට මහත් වේදනාවක් විය.

දිනක්, රජතුමා සිය අමාත්‍යවරුන් සහ පිරිවර සමග වන සරණියක යෙදී සිටියදී, අහම්බෙන් අතිශයින් සුන්දර, මනස්කාන්ත විලක් දුටුවේය. එම විලෙහි ජලය දියමන්ති මෙන් බැබළිණි. විලෙහි දාරවල රන්වන් නෙළුම් මල් පිපී, සුවඳින් පරිසරය පුරා ගියේය. විල මැද, අතිශයින් විශාල, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුළන කර්ණිකාවක් සහිත නෙළුම් මලක් විය. එම මලෙහි අග්‍රයේ, දීප්තිමත්, රන්වන් පැහැති බඹරෙකු වාසය කළේය. එම බඹරාගේ ශරීරය, රත්රන් මෙන් දිලිසුණු අතර, ධාරා කිහිපයක් ඔහුගේ සිරුරෙහි පැවතිණි. ඔහු ඉතා ආකර්ශනීය රූපයෙන් යුක්ත විය.

රජතුමා එම බඹරා දැක, "අහෝ! මේ කවර නම් රමණීය සත්වයාද? මෙතරම් සුන්දර, රන්වන් බඹරෙකු මම මීට පෙර කවදාවත් දැක නැත!" යි විශ්මයට පත්ව කීය.

බඹරා රජුගේ කතාව ඇසී, විලෙහි මලෙහි සිටම ගාම්භීර හඬින් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය.

"මහරජ, මම කම්බුජ නම් බඹරා වෙමි. මේ විලෙහි රජ වූ මම, මේ සුන්දර නෙළුම් මලෙහි වාසය කරමි. මගේ රන්වන් ශරීරය, මගේ ගුණධර්ම, මගේ උසස් චරිතය මෙයින් නිරූපණය වෙයි."

රජතුමා බඹරාගේ පිළිතුරට මහත් සේ සතුටු විය. ඔහු බඹරාගෙන් මෙසේ විමසීය.

"කම්බුජ බඹරාණෙනි, ඔබ මෙතරම් උසස් ගුණධර්මයන්ගෙන් පිරිපුන්, ආකර්ශනීය සත්වයෙකු වී නම්, ඔබටත් දරුවන් නොමැතිද?"

බඹරා දුකින් මෙසේ කීය.

"මහරජ, මට දරුවන් නැත. එහෙයින් මම අසන්තෝෂයෙන් පසුවෙමි. දරුවන් නැති ජීවිතය, නිර්මල නොවන ජීවිතයක් මෙන් දැනෙයි. මම ද, උරුමක්කාරයෙකු බලාපොරොත්තුවෙන් පසු වෙමි."

රජතුමාට බඹරාගේ දුක තේරුණි. ඔහු දරුවන් නොමැති වීමෙන් කල්පනා කරමින්, බඹරාගේ දුක තමාගේ දුකට සමාන බව දුටුවේය. රජතුමා, බඹරාගේ වචන වලින් අනුකම්පාවෙන් පිරි, මෙසේ කීවේය.

"කම්බුජ බඹරාණෙනි, ඔබේ දුක මට තේරෙයි. මමත් දරුවන් නැතිව දුක් විඳිමි. අපි දෙදෙනාම අසම්පූර්ණ ජීවිත ගත කරන්නෙමු. අපි එක්ව, සම්පූර්ණ ජීවිතයක් ගත කිරීමට කටයුතු කරමු."

බඹරා රජුගේ කතාව අසා, සතුටු විය. රජුගේ අනුකම්පාව ඔහුට මහත් සැනසුමක් විය.

"මහරජ, ඔබේ අනුකම්පාව මට මහත් සැනසුමක් විය. මම ඔබට උදව් කිරීමට සූදානම්. අපි එක්ව, ධර්මය අනුව කටයුතු කරමු."

එතැන් සිට, බ්‍රහ්මදත්ත රජතුමා සහ කම්බුජ බඹරා අතර විශිෂ්ට මිත්‍රත්වයක් ගොඩනැගුණි. රජතුමා සෑම දිනකම විලට ගොස් බඹරා හමුවන්නේය. ඔවුන් ධර්මය ගැන, ජීවිතය ගැන, සම්බන්ධතාවල වැදගත්කම ගැන කතා කළහ. බඹරා රජුට ධර්මය ඉගැන්වූ අතර, රජු බඹරාට ලෞකික ජීවිතය ගැන අවබෝධය ලබා දුන්නේය.

රජතුමා බඹරාට විශිෂ්ට තෑගි ලබා දුන්නේය. ඔහු රජ මාලිගයේ අලංකාර උයනක, විශාල රන්වන් නෙළුම් මලක් නිර්මාණය කර, එහි බඹරාට වාසය කිරීමට සැලැස්වීය. බඹරා ද, රජුට අවවාද දුන්නේය. රජු ධර්මිෂ්ඨ ලෙස රජකම් කළ අතර, ප්‍රඥාවෙන් සියලු කටයුතු මෙහෙයවීය.

කල්යත්ම, රජුට පුත්‍රයෙකු ලැබුණි. ඒ දරුවා කම්බුජ කුමරු නම් විය. කුමරුගේ ශරීරය ද, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුළන බව දුටු විට, රජතුමාට කම්බුජ බඹරා සිහි විය. රජතුමා තේරුම් ගත්තේ, තමාගේ ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාවන් සහ කම්බුජ බඹරාගේ උපදේශ හේතුවෙන් මෙවන් උසස් දරුවෙකු තමාට ලැබුණු බවයි.

කම්බුජ කුමරු අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨ, ප්‍රඥාවන්ත සහ බලසම්පන්න කුමරෙකු ලෙස වැඩුණි. ඔහු සිය පියාගේ ධර්ම රාජධානිය උරුම කරගෙන, සමෘද්ධියෙන් පිරිපුන් රාජ්‍යයක් පාලනය කළේය. රජතුමා සිය පුත්‍රයාගේ සාර්ථකත්වය දැක, සතුටින් පිරී ගියේය.

කම්බුජ බඹරා ද, සිය මිතුරාගේ සාර්ථකත්වය දැක සතුටු විය. ඔහු රජුට සහ කුමරුට අවවාද දුන්නේය. රජතුමා සහ බඹරා අතර මිත්‍රත්වය අනන්ත කාලයක් පැවතිණි. ඔවුන් දෙදෙනාම ධර්මය අනුව කටයුතු කරමින්, සම්පූර්ණ සහ අර්ථවත් ජීවිත ගත කළහ.

කම්බුජ බඹරා, බෝසත් වූ අතර, බ්‍රහ්මදත්ත රජතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේ වූහ. ඔවුන්ගේ මිත්‍රත්වය, අනුකම්පාව සහ ධර්මය අනුව කටයුතු කිරීම, පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ආදර්ශයක් විය.

කම්බුජාතකයෙහි කතන්දරයෙන් ලැබෙන ධර්ම පාඩම්

මෙම ජාතකය අපට උගන්වන්නේ, අනුකම්පාව, මිත්‍රත්වය සහ ධර්මය අනුව කටයුතු කිරීම කෙතරම් වැදගත් ද යන්නයි. දරුවන් නොමැති වීම නිසා ඇතිවන දුක, සැබෑ මිත්‍රත්වයක් සහ ධර්මානුකූල ජීවිතයක් තුළින් ජය ගත හැකි බව මෙම කතාව පෙන්වා දෙයි. බඹරාගේ ප්‍රඥාව සහ රජුගේ ධර්මිෂ්ඨකම එකිනෙකට අනුපූරක වී, සම්පූර්ණ සහ අර්ථවත් ජීවිතයකට මග පෑදුවේය.

බාරමි

මෛත්‍රී බාරමය (අනුකම්පාව)

ප්‍රඥා බාරමය (ප්‍රඥාව)

මිත්‍ර බාරමය (මිත්‍රත්වය)